Pi press Srpske narodne lirske pesme cene

Srpske narodne lirske pesme


Usmeno stvaralaštvo predstavlja sintezu narodne književnosti, istorije, običaja, kulture, verovanja i uopšte pogleda na svet. Sinkretizam usmenog kolektivnog stvaralaštva protkan mislima i delima nadarenih, zapaženih individualnih stvaralaca predstavlja ono osnovno, primarno, esencijalno znanje naše srpske književnosti.

Jedna od prvih najznačajnijih ličnosti Vuk Stefanović Karadžić čini osnovu učenja našeg jezika i književnosti od najranijih dana školovanja, počev od osnovne, srednje škole, preko fakulteta i čitavog čovekovog života.

Zabeleživši mnoštvo pesama od nadarenih pevača i pripovedača, sačuvao ih je od zaborava i omogućio dalje čitanje i prenošenje kroz vekove i generacije.

Pošto su većinu lirskih pesama pevale žene, Vuk ih je nazvao ženskim pesmama. One obiluju osećanjima i razmišljanjima naših predaka još od pre nekoliko vekova. Sve što je čovek doživljavao, osećao, o čemu je mislio i šta ga je mučilo narodni pevač je oblikovao i dočarao u narodnim lirskim pesmama.

One opevaju ljubav sestre prema bratu i majke prema detetu u porodičnim pesmama; ljubav između dvoje mladih u ljubavnim; ljubav prema radu u posleničkim; nastanak nebeskih tela u mitološkim; različite običaje vezane za svakodnevni život u običajnim kao i verovanja u natprirodnu moć prirode u obrednim pesmama.

U prošlosti narod se uz pesmu smejao i plakao, slavio i obeležavao praznike, uz pesmu se veselio i uspavljivao, obavljao poslove na njivi, prizivao kišu.

Narodne lirske pesme spadaju u grupu najstarijih narodnih pesama koje opisuju svet u kojem su čovek i priroda povezani u jedinstveni, magijski svet dodola, koleda, vila, neobičnih paganskih obreda i običaja, kao i čovekov strah od natprirodnih bića i pojava i njegovu nemoć da im se suprotstavi.


Iz sadržaja knjige Srpske narodne lirske pesme:


Ljubavne pesme

Riba i djevojka
Tica i djevojka
Jovo i Marija
Dragi pa dragi
Ovako je cvjeće cvetalo
Djevojka rod kuša
S dragim su najkraće noći
Muž pa muž
Ko najpravije dijeli
Ljuba je preča nego sestra i snaha
Sestra otrovnica
Dragi i nedragi
Po srcu zima
Tri se snega pod planinom bele
To je blago, što je kome drago
Šta je blago?
Duge noći
Radost iznenada
Radost iznenada (opet to, malo drukčije)
Briga za dragim
Jedno drago, i to na daleko
Mladoženja s udovicom
Udovica momku neprilika
Utjeha udovici
Smiljana i vijenac
Marino pravdanje
Najbolja godina
Momak opčinjen obrvama
Sila ljubavi
Želja djevojčina
Opet želja djevojčina
Draga bratimi javor
Molitva djevojačka
Djevojka kune oči i dragoga
Oproštaj (višnjičica rod rodila)
Ljubavni rastanak
Dar devojački
Srpska đevojka (U Milice duge trepavice)
Djevojka se tuži đulu
Što mora biti, biti će
Za stara nije, a za mlada jest
Momak i djevojka
Djevojka momcima vino služi
Ti se moja vazda zvala
Jovane more, nevene
Tužno momče
Pjevala bih al ne mogu sama
Ne gledaj me, što sam malena
Djevojka izbira momka
Slavuju, da ne pjeva rano
Slavuj pile
Jano, crno oko
Dva slavuja
U selo oro šareno
Zora zori, petli poju
Momak kune majku djevojačku
Srce puno jada
Moj se dragi na put sprema
Ne uzmi mi dragu
Nesrećna djevojka
Najljepši miris
Da se znade da se milujemo
Morski trgovac
Djevojka moli kujundžiju
Opominjanje
Muška glava i šušnjata grana
Pokraj puta rodila jabuka
Ja posadi vitu jelu
Najveća sladost
Smrtna bolest
Stidno momče i milostivo devojče
Junak konju govori
Jovo i draga
Draga dragome san tolkuje
Ustrijeljen momak
Oni će bit moj
Udarilo u tamburu đače
Prsten je zalog prave ljubavi
Tužba i kletva na majku


Porodične pesme

Rod je ženin miliji, nego sestra
Brat i sestra i tuđinka
Sestra kuša brata
Sestra sestri krvnica
Najveća je žalost za bratom
Teško sestri bez brata, a bratu bez sestre
Bibergora urodila
Sestre bez brata
Brat i sestra
Nagradila sestra barenicu
Visoka jela do neba
Sestra Ljutice Bogdana
Oj, soldati, braćo nerođena
Kako žena muža cijeni
Đul devojka
Poruka majci
Ogrejala jasna mesečina
Cijena brata i dragoga
Devojka je čarne oči klela
Sestra bratu zarukavlje veze
Postoj slnce
Žali, goro
Vodo le, vodo studena


Mitološke pesme

Vilina posestrima
Viline pjesme
Junak vilu ustrijeli
Vila zida grad
Moma i vila
Prelja na vilinu bunaru
Sunčeva sestra i car
Vile kolo uvatile
Kovjenić i vila
Sunce i mjesec prose djevojku
Ženidba sjajnoga mjeseca
Opet ženidba mjesečeva
Sunčeva sestra i paša tiranin
Car i djevojka
Nečuveni poslovi
Osobiti orač
Izjeden ovčar
Ljuba ognjevita
Ljuba zmaja ognjenoga
Sunce se djevojkom ženi
Vilin čudesni grad
Sunčeva ženidba
Poranile devojke
Sinje more i dubine tvoje
Široka je kopriva


Hrišćanske pesme (pobožne)

Sazdade se bela crkva
Porasla jela do neba
Rođenje Hristovo
Krštenje Hristovo
Sestre svetoga Petra
Sveti Petar i majka mu
San prečiste Gospođe
Molitva prečiste Gospođe
Riječi blažene Gospođe
Hristos tješi mater
Božja majka nahodi krst

Obredne i običajne pesme

Božićne pesme

Uoči Božića
Na Božić
Granu sunce iza brda
Božić zove s one strane
Božić zove s vrh planine
Božićeve tri sestre
Eto vam tamo Božić ide
Ide Božić, svak veselo
Tri tičice
Tri tice s neba
Lazaričke pesme
Uoči Lazareve subote
Koj Lazara dariva
Ide moma od ovce
Kući
Majci
Detetu
Nevestice, rosice


Đurđevske pesme

Đurđevo leto, proleto
Djevojka moli Đurđev dan
Rano mi je slunce ogrejalo
Sveti Đorđe konja sedla
Kamen moste, drž se, ne nišaj se
Majka hoće Đurđa da okupa
Spasovske pesme
Pala magla u primorje
Rano rani đevojčica
Sveti Spasa konja kove
Spasovo cveće cvteše
Ivanjske pesme
Paslo konja momče mlado


Kraljičke pesme

Domaćinu
Djevojci
Momku neženjenu
Mladi
Popu
Opet djevojci
Opet momku neženjenu
Opet popu
Gospodaru
Gospođi
Đaku
Javoru
Putujući pjevaju


Dodlske pesme

Pred kućom, kad igra dodola
Kad idu preko sela
Opet kad igra dodola
Nasred sela vita jela
Naša doda boga moli
Kakav junak gorom jezdi


Koledarske pesme

Kad ulaze koleđani u kuću
Domaćinu
Kao domaćici
Vojvoda i vila
Vojevao beli Vide
Pjesma djevojci
Pjesma snasi
Kad su koleđani gdjegod pri trpezi (Tekla voda kroz kalinu)
Kad se ide preko sela


Svatovske pesme

Ružica se razviva
Da je znala mati junakova
Oj nevene, moj nevene
Šta se beli gore na planinu
Na prosidbi (Igra kolo u dolu, u hladu)
Proscima
Na prosidbi
Kad se isprosi djevojka
Djevojci i momku na prstenu
Kad već prstenuju djevojku
Kad se sije brašno za hljeb radi svadbe
Uoči svadbe
Kad se nadaju svatovima kod djevojačke kuće
Svatovima, da se opremaju
Zbirajte se ćiteni svatovi
Kad dolaze svatovi
Bre udri, vardi, devojćo
Kad kum dolazi
Kad dolazi vojvoda
Dolazak starog svata
Kad idu po devojku
Kad dolaze svatovi po devojku
Kod kuće devojačke
Kad hoće da izvedu devojku
Kad izvedu djevojku
Kad idu na vjenčanje
Oko skrinje nevestine
Kad već hoće da pođu
Kad već polaze svatovi
Stupaj prestupaj, nevesto
Kad odmaknu svatovi s djevojkom
Kad putuju s djevojkom
Kad dolaze muštulugdžije
Koj čuva, a koj se golemi
Kad se pomole svatovi s djevojkom
Obazri se, lepa Cveto
Kad dođu svatovi s djevojkom
Opet tada (Tekla voda, vojno le! Tekelija)
Zlatni topi u grad udariše
Kad sjedaju za trpezu
Povila se zlatna žica iz vedra neba
Na svadbi, mladoženji
Nauk djevojci
Mladoženji uz čašu
Djevojci uz čašu
Nevjestama uz čašu
Kad djeveri vode nevjestu u kolo
Kad iziđu na gumno da igraju
Kad joj meću vaćel na glavu
Kad svatovi umivaju ruke


Počašnice (zdravice)

(Biserna brada)
(Ovo je vino crveno)
(Pade listak narandže)
(Usadih lozu sred vinograda)
(Doleće cvijetak iz tuđe zemlje)
Djevojci
Djetetu
Junaku
Kad se ko zateže, te neće da pije
Kakom gospodaru


Tužbalice

(Ti se hoćeš dijeliti)
(Što učinje velje jade)
(S jadom sam ti na dvor došla)
(Moj Jovane, orlomane)


Posleničke pesme

Kujundžija i hitroprelja
Prelja i kujundžija
Prelja i car
Predi, momo, darove
Nadžnjeva se momak i djevojka
Žito žela lijepa djevojka
Kad žanju turcima u nedjelju
Mobi