Verovatno je vrlo malo ljudi na svetu koji nikada nisu čuli reč "mandolina". Ovaj muzički instrument se može videti i čuti u raznim kopozicijama - ponekad čak i u onim koje su naočigled neprikladne za njega. Interesovanje za mandolinu među muzičarima raste, a sve više ljudi zna da je svira.
Mandolina je mali žičani instrument iz Italije. U stvari, to je podvrsta laute, ali sa manje žica i kraćim vratom. Lako prepoznatljiv mandolinski tremolo izaziva asocijacije na italijanske motive, i to nije nimalo iznenađujuće: u današnjoj verziji instrument se pojavio upravo na Apeninima u 18. veku, a italijanska sopran lauta iz 17. veka postala je njegov prototip.
Istorija nastanka mandoline može se pratiti otprilike do 14. veka. U to vreme u Evropi se pojavila mandala - neka vrsta laute. U različitim zemljama instrument je nazvan drugačije, a njegovi parametri su se takođe malo razlikovali.
Mandolina sa čeličnim žicama (poznata kao đenovska mandolina), koja ima mnogo zajedničkog sa savremenom, prvi put se pominje u delima poznatih italijanskih muzičara koji su putovali po Evropi i predavali veštinu sviranja na raznim muzičkim instrumentima. Na osnovu ovih zapisa, pretpostavljena je hipoteza da se mandolina u sadašnjem obliku pojavila u Napulju i da su je izmislili predstavnici porodice Vinacia. Najraniji primerci sada se mogu videti u muzejima Brisela, Klermonta (SAD, Kalifornija) i Londona. Najstariji od ovih primeraka datiran je 1744.
Savremena mandolina može da izvodi i solističke i prateće deonice, kao i da svira u ansamblu. Postoje čitavi orkestri sastavljeni od raznih varijanti mandolina – takozvanih "napuljskih".
Mandolina se danas često koristi u muzici. Najviše se koristi u folk bendovima, a povremeno je koriste i hevi metal bendovi. Mandolina se može čuti u pesmama Metalike, Led Zepelina, Nightwish-a, The Doors-a, In Extremo-a, Jethro Tull-a i drugih poznatih bendova. Mandolinista broj 1 svih vremena je Dejv Apolon, muzičar ruskog porekla koji je karijeru izgradio u Sjedinjenim Državama. U 20. veku snimio je veliki broj komada na mandolini.
Trenutno, među svim vrstama mandolina, najviše se koristi napuljska, ali i druge njene varijante imaju široku primenu u mnogim muzičkim pravcima. Na primer, u Sjedinjenim Državama, blugras mandolina je postala najrasprostranjenija.
Postoje dve osnovne oblasti: akademska tradicija i kantri muzika. Od akademske, podvrste mandolina potiču u muzici Kelta (buzuki), Brazilaca (bandolina) i nekih drugih. Kantri takođe uključuje klasičnu mandolinu u A-stilu, kao i F-stil - ovo je zasebna i prilično česta podvrsta instrumenta.
Mandoline u stilu A mogu biti u obliku suze ili ovalne. Sam termin potiče od Gibsonove mandoline A tipa proizvedene početkom 20. veka. Većina instrumenata ovog tipa ima izrezbarene poleđine i vrhove, ponekad mogu imati lučne elemente, poput violine. Mandoline u stilu A sa lučnim detaljima često imaju ravna leđa, što ih čini donekle sličnim gitari. Primerci ovog tipa su veoma traženi među muzičarima koji sviraju klasičnu, narodnu i keltsku muziku.
Mandoline u stilu F obično su opremljene izbočinama na dnu tela, omogućavajući sviraču koji sedi da udobno drži instrument, naslonjen na butinu. Inače se zovu firentinske mandoline, a posebno su popularne kod kantri i blugras izvođača. Neki proizvođači instrumenata zasnovani na F-stilu razvili su nove varijante mandolina, dodajući im individualne autorske dodire.